Wydanie internetowe 2026
W nieformalnej stolicy polskiego ruchu ludowego
O MECENASIE STANISŁAWIE MIERZWIE
PODCZAS OBCHODÓW 152. ROCZNICY URODZIN WINCENTEGO WITOSA
W WIERZCHOSŁAWICACH
W dniu 18 stycznia 2026 r. w Wierzchosławicach odbyły się ogólnopolskie obchody 152. rocznicy urodzin trzykrotnego premiera Rzeczypospolitej Polskiej oraz Ojca Niepodległości, Wincentego Witosa. Głównym organizatorem uroczystości był, obchodzący w tym roku jubileusz 45-lecia swojego powstania, Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych „Solidarność”.
Po mszy świętej w intencji Wincentego Witosa oraz złożeniu kwiatów na jego grobie, główna część uroczystości odbyła się w Centrum Kultury Wsi Polskiej w Wierzchosławicach. W ich trakcie z okolicznościowym wykładem wystąpił Radosław Kurek – pracownik Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie.
Przemawia Radosław Kurek (fot. Robert Bryl)
Zasadniczym tematem wystąpienia było omówienie problemu poparcia dla NSZZ RI „Solidarność” udzielonego w 1981 r. przez mec. Stanisława Mierzwę – wykonawcę testamentu politycznego Wincentego Witosa i najważniejszego w okresie PRL depozytariusza tradycji niezależnego ruchu ludowego w Polsce. W jednym z późniejszych wywiadów mówił o tym w następujący sposób:
„Upewniłem się że chłopi powinni też się organizować, utworzyć związek
i o swoje sprawy upomnieć się samodzielnie, mając do pomocy wzór mas robotniczych
i pomoc inteligencji. Dlatego zacząłem publicznie występować, pomagać, doradzać
tym, którzy zaczęli na wsi tworzyć tę siłę, ażeby młodsi, niedoświadczeni nie
poprowadzili organizacji drogą, która by chłopom znowu nic nie dała. Żeby nie
skończyło się na gadaniu, pięknych słowach, pisaniu w prasie, ale konkretnie, ażeby
chłopi upomnieli się o swoje. Upomnieli się nie tylko o ochronę swojej własności
prywatnej ale także – powiedziałbym – narodowej”.
Najbardziej doniosłym aktem poparcia mec. Stanisława Mierzwy dla „Zielonej Solidarności” stało się jego wystąpienie podczas Zjazdu Ogólnopolskiego Komitetu Założycielskiego NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność”, który obradował w dniach 17-18 października w Uniwersytecie Ludowym w Wierzchosławicach. Jak wspominał później to wystąpienie Zbigniew Dyka, jeden z doradców przewodniczącego „Zielonej Solidarności” Jana Kułaja:
„Improwizował, ale czuło się poparcie dla „Solidarności”. Mówił wtedy,
jak zwykle porównaniami o >>architekcie obcym, który chciał budować polski dom,
a trzeba go przecież budować na własnych fundamentach<<”.
Na koniec swojego wykładu prelegent podkreślił symboliczne znaczenie poparcia udzielonego przez mec. Stanisława Mierzwę dla NSZZ RI „Solidarność”, które de facto postawiło Związek w gronie jednego ze spadkobierców tradycji niezależnego ruchu ludowego w Polsce, którego największym przywódcą był bez wątpienia Wincenty Witos.
Radosław Kurek
Kraków, 23 I 2026