Wydanie internetowe 2025

W gminie skąd pochodził Stanisław Mierzwa

PRELEKCJE NA TEMAT ŻYCIA I DZIAŁALNOŚCI MEC. STANISŁAWA MIERZWY

W SZKOŁACH GMINY RADŁÓW

W okresie od 7 kwietnia do 26 maja 2025 r. miałem zaszczyt przeprowadzić w szkołach na terenie Gminy Radłów cykl prelekcji poświęconych życiu i działalności mec. Stanisława Mierzwy. Organizatorem wydarzenia było Gminne Centrum Kultury i Czytelnictwa w Radłowie na czele z Panią Dyrektor Barbarą Marcinkowską oraz Panią Agnieszką Gawełek z Filii w Wał-Rudzie Miejsko-Gminnej Biblioteki w Radłowie.

Pretekstem do organizacji tego wydarzenia były przypadające na ten rok 120. rocznica urodzin oraz 40. rocznica śmierci mec. Stanisława Mierzwy – wybitnego działacza ruchu ludowego, adwokata, społecznika, a także honorowego obywatela dwóch sąsiadujących ze sobą gmin: Radłów i Wierzchosławice. Przez całe swoje życie angażował się nie tylko w sprawy największego formatu, jak walka o niepodległość Polski czy poprawa losu chłopów i warunków życia na wsi, ale również w rozwiązywanie licznych problemów dnia codziennego w swoich rodzinnych stronach, o których nigdy nie zapominał. Prelekcje miały na celu przybliżyć najmłodszemu pokoleniu tę wybitną postać.

Pierwsze spotkanie odbyło się w Biskupicach Radłowskich, a zatem w miejscowości, w której 27 stycznia 1905 roku na świat przyszedł Stanisław Mierzwa. Moją prelekcję poprzedziło krótkie wystąpienie dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Biskupicach Radłowskich – Pana Krzysztofa Kucharskiego, nawiązujące m.in. do niedawnych obchodów rocznicy urodzin Stanisława Mierzwy, które odbyły się w Biskupicach Radłowskich w dniu 8 lutego. Następnie opowiedziałem zgromadzonym uczniom szkoły o życiu i działalności mec. Stanisława Mierzwy, kładąc szczególny nacisk na okres jego młodości i nauki. Podkreślałem przy tym, że pomimo niezwykle trudnych warunków w jakich przyszło mu dorastać od samego początku z wielką pasją i zaangażowaniem oddawał się nauce. Po wystąpieniu przyszedł czas na pytania ze strony uczniów, którzy byli zainteresowani m.in. tym jakich przyjaciół miał Stanisław Mierzwa kiedy był w ich wieku, czy też jak w okresie jego studiów wyglądał Kraków.

Prelekcja w Niepublicznej Szkole Podstawowej im. Stanisława Mierzwy w Biskupicach Radłowskich 7 kwietnia 2025. Obok autora książki „STANISŁAW MIERZWA 1905-1985”, głównego specjalisty w Oddziałowym Archiwum IPN w Krakowie Radosława Kurka (L) stoją: dyrektor Gminnego Centrum Kultury i Czytelnictwa w Radłowie Barbara Marcinkowska i (P) dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Biskupicach Radłowskich Krzysztof Kucharski (fot. Benedykt Wierzbicki)

Kolejne prelekcje przeprowadziłem:

w Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II w Zabawie (14 kwietnia)

Wystawa biograficzna „Stanisław Mierzwa” w Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II w Zabawie. Po odczycie o Stanisławie Mierzwie obok pozujących uczniów do pamiątkowego zdjęcia i prelegenta Radosława Kurka stoi dyrektor Zespołu Szkół w Zabawie Wioletta Dzik (fot. Agnieszka Gawełek)

w Szkole Podstawowej Niepublicznej im. Akcji III Most w Przybysławicach (28 kwietnia)

Uczniowie Szkoły Podstawowej Niepublicznej im. Akcji III Most w Przybysławicach słuchają wykładu Radosława Kurka. Obok wykładowcy – dyrektor Barbara Marcinkowska (fot. Agnieszka Gawełek)

w Szkole Podstawowej im. Stanisława Wyspiańskiego w Woli Radłowskiej (12 maja)

Radosław Kurek podczas spotkania z uczniami Szkoły Podstawowej im. Stanisława Wyspiańskiego w Woli Radłowskiej (fot. Agnieszka Gawełek)

w Szkole Podstawowej im. Bohaterów Września 1939 r. w Radłowie (19 maja)

Po odczycie dla uczniów w Szkole Podstawowej im. Bohaterów Września 1939 r. w Radłowie Radosław Kurek przyjmuje podziękowanie od dyrektor Zespołu Szkół w Radłowie Małgorzaty Tokarczyk-Kozioł. W środku stoi dyrektor Barbara Marcinkowska (fot. Agnieszka Gawełek)

w Niepublicznej Szkole Podstawowej im. Świętej Faustyny Kowalskiej w Niwce (26 maja)

Pogadanka Radosława Kurka nt. życia Stanisława Mierzwy w Niepublicznej Szkole Podstawowej im. Świętej Faustyny Kowalskiej w Niwce. Prelegenta przedstawia uczniom (zdj. u góry) dyrektor Barbara Marcinkowska, a kończy spotkanie (zdj. u dołu) dyrektor Szkoły Podstawowej w Niwce Agnieszka Burgieł. Na grupowym zdjęciu z młodzieżą od lewej kierownik Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Radłowie Katarzyna Baran, dyrektor Barbara Marcinkowska i Radosław Kurek (częściowo zasłonięty), a po prawej – dyrektor Agnieszka Burgieł (fot. Agnieszka Gawełek)

Na szczególną uwagę zasługuje żywy udział dzieci i młodzieży w prelekcjach, które z chęcią odpowiadały na zadawane przeze mnie pytania. Duże zainteresowanie wywoływał m.in. fakt pochodzenia Stanisława Mierzwy z rodziny wielodzietnej, którą dzisiaj uczniowie postrzegają raczej w kategoriach posiadania 3-4 dzieci. Fakt, że bohater spotkania posiadał aż dwanaścioro rodzeństwa nieodmiennie wywoływał duże zaskoczenie. Na zakończenie swoich wystąpień każdorazowo podkreślałem ogromne zasługi Stanisława Mierzwy dla zachowania dziedzictwa i tradycji niezależnego ruchu ludowego oraz pamięci o Ojcu Niepodległości – Wincentym Witosie. Zwracałem przy tym uwagę, że widocznym symbolem tego zaangażowania jest miejsce pochówku Stanisława Mierzwy w grobowcu rodzinnym Witosa na cmentarzu parafialnym w Wierzchosławicach, a także izba pamięci poświęcona Mecenasowi znajdująca się w Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach. Zachęcałem również do odwiedzania przez uczniów tych szczególnych miejsc pamięci poświęconych dwójce wybitnych działaczy ruchu ludowego w Polsce.

Warto podkreślić, że równolegle do kolejnych prelekcji na terenie szkół eksponowano wystawę pt. „Stanisław Mierzwa” przygotowaną przez Instytut Pamięci Narodowej (autorzy: Marzena Kruk, Paweł Zielony, Radosław Kurek). Ponadto wszystkie biblioteki szkolne otrzymały podarunek w postaci albumu historycznego mojego autorstwa pt. „STANISŁAW MIERZWA 1905-1985”. Każdy wolumin z wielką przyjemnością opatrzyłem dedykacją, a Pani Agnieszka Gawełek dodatkowo nabijała na stronie tytułowej pamiątkową pieczęć wydaną przez Miasto i Gminę Radłów z okazji obchodów Roku Stanisława Mierzwy. Na zakończenie spotkań Pani Barbara Marcinkowska prezentowała okolicznościowy znaczek Poczty Polskiej wydany z okazji Roku Stanisława Mierzwy w Gminie Radłów, a także zachęcała młodzież do udziału w gminnym konkursie o mec. Stanisławie Mierzwie. 

Spotkania z młodzieżą Gminy Radłów były dla mnie nie tylko wspaniałym doświadczeniem, ale również możliwością przypomnienia sobie roli nauczyciela, w której kiedyś miałem okazję krótko występować. Mam nadzieję, że prelekcje przyczyniły się nie tylko do poszerzenia wiedzy uczniów radłowskich szkół o ich wybitnym krajanie, ale przede wszystkim, że postać mec. Stanisława Mierzwy stanie się dla nich wzorem i inspiracją na kolejne lata życia.

Radosław Kurek

Kraków, 30 maja 2025